Wie in Nederland met Usenet bezig is, komt al snel Spotnet en Spotweb tegen. Beide werken met “spots”: korte meldingen dat er op Usenet een bepaald bestand te vinden is. Spotnet is een programma voor Windows, Spotweb is de webversie die je zelf op een server installeert. In dit artikel lees je waar ze vandaan komen, hoe ze werken en waarom Brein er aandacht voor heeft.

Van FTD naar Spotnet

Spots zijn ontstaan bij FTD, een Nederlandse Usenet-community die in 2001 begon. Gebruikers meldden daar wat ze op Usenet hadden gezien, en moderators hielden de lijst bij. FTD groeide uit tot de grootste Usenet-community van Nederland, met rond de 500.000 leden.

Stichting Brein vond dat FTD het illegaal plaatsen van materiaal op Usenet faciliteerde en stimuleerde. FTD stapte zelf naar de rechter om te laten vaststellen dat het binnen de wet bleef, maar verloor. In februari 2011 kreeg FTD de opdracht om binnen een maand alle spots naar auteursrechtelijk beschermde bestanden te verwijderen, op straffe van een dwangsom van 15.000 euro per dag. Kort daarna sloot FTD.

Spotnet bestond toen al. Het programma nam in het begin de spots van FTD over, maar werkt zonder centrale server. De spots zelf staan als berichten op Usenet, en elke Spotnet-gebruiker haalt ze daar op en bewaart ze lokaal. Gebruikers kunnen ook zelf spots toevoegen. Na de sluiting van FTD groeide Spotnet sterk.

Wat is Spotweb?

Spotweb is een opensource-webapplicatie die het Spotnet-protocol gebruikt. Je installeert het op een eigen webserver met PHP en een database zoals MySQL of PostgreSQL. Daarna haalt Spotweb de spots van Usenet op en kun je ze via je browser doorzoeken, filteren en becommentariëren. Omdat het in de browser draait, gebruiken veel mensen Spotweb op een NAS of thuisserver, zodat ze er ook vanaf hun telefoon bij kunnen.

De installatie is het lastigste deel. De makers zeggen dat zelf ook, en op de wiki van het project staan per platform aparte handleidingen. Tegenwoordig draaien veel gebruikers Spotweb in een Docker-container.

Wat heb je nodig?

Spotnet en Spotweb vinden alleen spots. Om iets te downloaden, heb je daarnaast een Usenet-provider nodig en een downloadprogramma zoals SABnzbd of NZBGet. Spotweb kan een NZB-bestand direct naar zo’n programma doorsturen.

Brein en Spotweb

In oktober 2020 meldde Brein dat het via de rechter Nederlandse websites met openbare Spotweb-installaties offline had gehaald. Brein ziet Spotweb als opvolger van FTD en vindt dat het gebruikers van betaalde Usenet-providers helpt om illegale inhoud te vinden. Een eigen Spotweb-installatie voor jezelf is iets anders dan een openbare site, maar ook dan geldt: downloaden uit illegale bron is in Nederland sinds 2014 verboden.

Meer over Usenet

In ons overzicht Usenet uitgelegd lees je hoe Usenet werkt en hoe het zich verhoudt tot torrents.